AIDoç. Dr. Ömer Faruk AYDINdromerfarukaydin.com
Ders • public

Prompt Engineering: Tıbbi Akademik İş Akışı Başlangıç Dersi

Tıbbi-akademik üretimde araştırma sorusundan literatüre, metodolojiden IMRAD yazıma ve hakemliğe kadar güvenli prompt iş akışı.

Ders · Başlangıç Seviyesi · Akademik-Klinik AI

AI ile akademik üretim yaparken ilk hedef hız değil, güvenilirliktir.

Bu ders, tıbbi-akademik bir çalışmayı AI destekli olarak yürütürken kullanılacak temel komut mimarisini öğretir. Amaç, modeli “cevap veren araç” olmaktan çıkarıp; araştırma planlayan, çıktılarını doğrulatan ve akademik dürüstlük sınırları içinde çalışan bir yardımcıya dönüştürmektir.

60–90 dk5 uygulama göreviDoğrulama doktriniYayın etiği odaklı
Kimler için?

Tıp fakültesi öğrencileri, asistanlar, uzman hekimler, akademisyenler, tez/makale hazırlayan araştırmacılar.

Ne kazandırır?

AI çıktısını doğrudan kullanmak yerine; yapılandırma, doğrulama, kaynak kontrolü ve revizyon becerisi kazandırır.

Temel prensip

Model önerir; akademisyen doğrular, karar verir ve sorumluluğu üstlenir. Klinik ve akademik güvenlik bu ayrımla başlar.

1. Dersin çekirdek modeli: 7 katmanlı akademik prompt

RolModel hangi uzman bakışıyla yanıt verecek?
GörevTek ve ölçülebilir hedef nedir?
BağlamÇalışmanın popülasyonu, disiplin sınırı, amaç ve kısıtları nelerdir?
KanıtKaynak, veri, kılavuz veya makale desteği istenecek mi?
KısıtDil, format, uzunluk, dışlama ve etik sınırlar nelerdir?
ÇıktıTablo, IMRAD taslak, kontrol listesi, hakem yorumu veya slayt mı?
DoğrulamaBelirsizlik, kaynak kontrolü, risk etiketi ve insan onayı nasıl yapılacak?
Doğrulama doktrini: Tıbbi-akademik kullanımda AI çıktısı “nihai bilgi” değildir. Kaynak göstermeyen, literatürü uyduran, klinik karar öneren veya hasta verisi içeren her çıktı ayrıca doğrulanmalıdır.

2. Tıbbi-akademik iş akışı

AşamaAI'dan istenecek işİnsan kontrolü
Araştırma fikriProblem alanını, olası hipotezleri ve ölçülebilir araştırma sorularını üretir.Fikrin klinik önemi, uygulanabilirliği ve etik uygunluğu kontrol edilir.
Literatür taramaAnahtar kelime, PICO/PECO yapısı, arama stratejisi ve dahil/dışla kriteri tasarlar.Gerçek kaynaklar PubMed/Scopus/Google Scholar üzerinden doğrulanır.
MetodolojiÇalışma tasarımı, değişkenler, örneklem, ölçüm zamanı ve analiz planı taslağı çıkarır.İstatistik uzmanı, etik kurul ve saha gerçekliğiyle uyum kontrol edilir.
YazımIMRAD iskeleti, tablo başlıkları, akış ve akademik dil revizyonu yapar.Veri, sonuç ve yorum ayrımı akademisyen tarafından korunur.
HakemlikEksik metodoloji, yanlılık, raporlama ve tartışma zayıflıklarını listeler.Nihai hakem kararı uzmanlık bilgisiyle verilir.
Eğitim üretimiSlayt, vaka, soru, rubrik ve atölye planı üretir.Öğrenme hedefleri, seviye ve tıbbi doğruluk kontrol edilir.

3. Kullanıma hazır başlangıç promptları

Sen deneyimli bir tıbbi araştırma metodolojisi danışmanısın.
Aşağıdaki araştırma fikrini PICO/PECO yapısına dönüştür.
Çıktıyı şu başlıklarla ver: araştırma sorusu, hipotez, popülasyon, maruziyet/girişim, karşılaştırma, sonuç ölçütü, temel karıştırıcılar, etik riskler, uygulanabilirlik notu.
Belirsiz kalan noktaları ayrıca “netleştirilmesi gerekenler” başlığı altında listele.
Araştırma fikri: [buraya fikri yaz]
Sen akademik yazım ve dergi hakemliği deneyimi olan bir editörsün.
Aşağıdaki metni bilimsel tutarlılık, yöntem açıklığı, aşırı iddia, kaynak ihtiyacı ve etik dil açısından değerlendir.
Her bulguyu “kritik / önemli / küçük” şeklinde derecelendir.
Doğrudan yeniden yazma yapmadan önce hangi bilginin doğrulanması gerektiğini belirt.
Metin: [buraya metni yapıştır]
Sen tıp eğitimi tasarımcısısın.
Aşağıdaki konu için 30 dakikalık interaktif ders planı hazırla.
Çıktı: öğrenme hedefleri, ön test soruları, vaka açılışı, ana anlatım akışı, tartışma soruları, kapanış mesajı ve ölçme-değerlendirme rubriği.
Hedef kitle: [öğrenci/asistan/uzman]
Konu: [konu]

4. Uygulama ödevi

Dersi tamamladığında: Bir akademik görevi AI'a rastgele sormak yerine; rol, bağlam, kanıt, çıktı ve doğrulama katmanlarıyla yönetebileceksin.